मार्गदर्शक · कागदपत्रं

PUC सर्टिफिकेट: किती दिवस वैध, दंड आणि कसं काढायचं

PUC (प्रदूषण नियंत्रण) सर्टिफिकेट हे सगळ्यात सहज विसरलं जाणारं कागदपत्र आहे — कुणीही रिन्यूअलची आठवण करून देत नाही. ते किती दिवस चालतं, संपलं तर काय होतं, आणि ते कसं लक्षात ठेवायचं, ते जाणून घ्या.

लेखक: Avdhesh Solanki · अपडेट 16 ऑक्टोबर 2026

तुमचं PUC कधी संपणार आहे? PUC वैधता चेकर वापरून दहा सेकंदांत जाणून घ्या.

PUC सर्टिफिकेट म्हणजे काय

PUC सर्टिफिकेट सांगतं की तुमच्या गाडीच्या धुराची तपासणी झाली आहे आणि तो तिच्या इंधन आणि एमिशन नॉर्मच्या (BS-III, BS-IV, BS-VI) मर्यादेत आहे. पेट्रोल, डिझेल, CNG, LPG आणि हायब्रिड — प्रत्येक गाडीला ते लागतं: कार, मोटरसायकल आणि स्कूटर, सगळ्यांना. इलेक्ट्रिक गाड्यांना लागत नाही.

PUC किती दिवस वैध असतं

गाडी	कधी
नवी गाडी	पहिल्या रजिस्ट्रेशनपासून 1 वर्षानंतर पहिलं PUC
BS-IV किंवा BS-VI	प्रत्येक PUC 12 महिन्यांसाठी वैध
BS-III आणि जुन्या	प्रत्येक PUC 6 महिन्यांसाठी वैध

हे केंद्रीय मोटर वाहन नियम, 1989 च्या नियम 115(7) नुसार आहे — केरळ हायकोर्टाने BS-IV आणि BS-VI गाड्यांसाठी 12 महिन्यांच्या वैधतेला दुजोरा दिला आहे. काही राज्यं प्रत्यक्षात कमी कालावधी देतात, म्हणून तुमच्या सर्टिफिकेटवर छापलेली "valid till" तारीखच माना. नव्या BS-VI गाड्यांसाठी जास्त वैधतेचा प्रस्ताव अजून ड्राफ्ट आहे.

एप्रिल 2017 ते मार्च 2020 दरम्यान रजिस्टर झालेल्या बहुतेक गाड्या BS-IV आहेत, आणि एप्रिल 2020 नंतरच्या बहुतेक BS-VI. तुमच्या RC वर नॉर्म लिहिलेला असतो.

PUC संपलं तर काय होतं

दंड: मोटर वाहन कायद्याच्या कलम 190(2) नुसार ₹10,000 पर्यंत आणि/किंवा 3 महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास. अनेक राज्यं पहिल्यांदा ₹1,000 चं चलान करतात.
काही शहरांत पेट्रोल नाही: दिल्लीत पेट्रोल पंपांवर "PUC नाही तर इंधन नाही" लागू केलं आहे.
विमा रिन्यूअल: IRDAI ने विमा कंपन्यांना मोटर विमा रिन्यू करताना वैध PUC पाहायला सांगितलं आहे.

PUC कसं काढायचं

कोणत्याही अधिकृत PUC सेंटरवर जा — बहुतेक पेट्रोल पंपांवर असतं.
ऑपरेटर सायलेन्सरमध्ये प्रोब लावून धुराची तपासणी करतो. साधारण पाच मिनिटं लागतात.
फी भरा — साधारण ₹60–₹150.
तुम्हाला सर्टिफिकेट मिळतं, ज्यावर नंबर प्लेट, रीडिंग आणि "valid till" तारीख असते. रेकॉर्ड सरकारी डेटाबेसमध्येही अपलोड होतो.

गाडी फेल झाली, तर सर्व्हिस करून घ्या (अनेकदा एअर फिल्टर, स्पार्क प्लग किंवा इंजेक्टरमुळे) आणि पुन्हा टेस्ट करा.

PUC ऑनलाइन कसं पाहायचं

PUC रेकॉर्ड सरकारच्या VAHAN डेटाबेसमध्ये अपलोड होतात, म्हणून तुम्ही ते Parivahan वेबसाइटवर किंवा mParivahan ॲपमध्ये पाहू शकता. तुम्ही MotorBabu मध्ये नंबर प्लेटने गाडी जोडता, तेव्हा ते रजिस्ट्रेशन रेकॉर्डमधून तुमच्या PUC ची तारीख घेतं, संपण्याआधी आठवण करून देतं — आणि रिन्यू केल्यानंतर नवी तारीख स्वतः शोधतं. ॲप मराठीतही आहे.

लोक विचारतात

PUC सर्टिफिकेट किती दिवस वैध असतं?

नव्या गाडीला पहिल्या रजिस्ट्रेशनपासून 1 वर्ष PUC लागत नाही. त्यानंतर BS-IV आणि BS-VI गाड्यांचं PUC 12 महिने आणि जुन्या गाड्यांचं 6 महिने वैध असतं (CMVR नियम 115(7)). तुमच्या सर्टिफिकेटवर छापलेली तारीखच ग्राह्य धरली जाते.

PUC नसेल तर किती दंड आहे?

मोटर वाहन कायद्याच्या कलम 190(2) नुसार ₹10,000 पर्यंत दंड आणि/किंवा 3 महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास होऊ शकतो. अनेक राज्यं पहिल्यांदा ₹1,000 आणि पुन्हा ₹2,000 चं चलान करतात.

PUC काढायला किती खर्च येतो?

राज्य आणि गाडीनुसार साधारण ₹60–₹150. अधिकृत PUC सेंटरवर साधारण पाच मिनिटं लागतात — बहुतेक पेट्रोल पंपांवर सेंटर असतं.

DigiLocker किंवा mParivahan मधलं PUC चालतं का?

हो. 2018 मध्ये नियम 139 मध्ये बदल झाल्यानंतर DigiLocker किंवा mParivahan मध्ये दाखवलेली कागदपत्रं ग्राह्य आहेत. PUC अजून ऑनलाइन दिसत नसेल, तर कागदी प्रत सोबत ठेवा.

इलेक्ट्रिक गाडीला PUC लागतं का?

नाही. बॅटरीवरच्या इलेक्ट्रिक गाड्यांमधून धूर निघत नाही, म्हणून PUC लागत नाही. CNG आणि हायब्रिड गाड्यांना लागतं.